231. rocznica ogłoszenia Uniwersału Połanieckiego

Uniwersał Połaniecki – dokument ogłoszony przez Tadeusza Kościuszkę 7 maja 1794 roku pod Połańcem, w czasie trwania Insurekcji Kościuszkowskiej. Miał na celu pozyskanie chłopów dla powstania poprzez częściowe nadanie im wolności osobistej i poprawę warunków życia.

Główne postanowienia Uniwersału Połanieckiego:
Ograniczenie pańszczyzny – zredukowano ją do dwóch dni w tygodniu, a chłopi, którzy brali udział w powstaniu, byli zwolnieni z pańszczyzny całkowicie.
Gwarancja wolności osobistej – chłop nie mógł być usunięty z ziemi bez wyroku sądu.
Ochrona przed samowolą dziedzica – wprowadzono sądy wiejskie, mające rozstrzygać spory między chłopami a właścicielami ziemskimi.
Zachęta do udziału w powstaniu – chłopi walczący w szeregach powstańczych mogli liczyć na dodatkowe przywileje.
Znaczenie Uniwersału:
Był próbą mobilizacji chłopstwa do walki o niepodległość, co stanowiło istotny przełom w stosunku państwa do tej warstwy społecznej.
Choć jego skuteczność była ograniczona (część szlachty sabotowała wykonanie przepisów), dokument ten jest symbolem dążeń do społecznej sprawiedliwości i narodowej jedności.